terug     

KUNST IN DE MONTFORTKERK.

 

  

 

Beeld van Montfort.

Dit prachtige beeld voor in de kerk is er via een groots opgezette actie, - Binnenste Buiten, -

b.g.v. het 25 jarig bestaan van de Montfortparochie gekomen.

Dat feest werd gevierd met als motto: Binnenste/Buiten

Het beeld is ontworpen en vervaardigd door Peter Verbraak,

kunstenaar-parochiaan (en eigenaar van galerie Pjotr in de Goirkestraat).

 

Hij lichtte e.e.a. als volg toe:

'Bij het bepalen van de vorm waren de volgende overwegingen van belang:

De balken zijn het kruispunt, waarbij je steeds een richting moet bepalen.

De Christusfiguur is een mede-richtinggever.

Hij is als het ware je reflectie, je spiegel.

Gaandeweg krijg je zicht op jezelf en de Christus.

Vandaar dat op het kruis geen realistische weergave van de Christus staat.

Hij moet steeds vorm en gestalte krijgen in ieder mens.

Om meer zicht op Hem te krijgen, laat je je inspireren door volgelingen van Christus;

zij die zijn vorm, gestalte, in beeld en praktijk brachten

Een van hen is Montfort.

Vandaar dat deze persoon op de voorgrond staat.

Hij staat daar niet als een statisch figuur, maar als iemand die in beweging is

om zo zijn vorm en gestalte zichtbaar te maken in woord en daad.

 

Lied over het beeld van Montfort

( melodie Licht dat ons aanstoot.)

 

Beeld van Montfort, elkaar gegeven/

teken van hoop hier in de kerk,

wijst ons de weg om in dit leven

vruchtbaar te zijn in woord en werk,

Opdat wij altijd met z'n allen

de juiste richting blijven gaan.

Dan hoeft geen mens ons te ontvallen

of aan de kant te blijven staan.

 

Beeld van Montfort als blijvend teken

van Jezus' weg in woord en daad.

Help ons, wanneer wij blijven steken

of als de moed ons ooit verlaat.

Opdat ook wij hier in dit leven

de juiste richting blijven gaan.

Dan kun je van jezelf veel geven

en naast een ander blijven staan.

 

Beeld van Montfort, blijf als een baken

van ons geloof in deze tijd.

Dat wij steeds met z'n allen waken

over Gods werk, ons toegewijd.

Help als een baken ons gegeven

de goede weg te blijven gaan,

'alles voor allen' na te streven,

'n plaats van vrede in Gods naam.

 

Doek van Montfort en Kruiswegstaties.

 

       

   

 

Rond 1980 werden deze doeken gekocht in Flores – Indonesië. Door de opbrengsten van de sjoemel- en praotmert bij de afsluiting van het pastoraal werkjaar en de oliebollenverkoop op Oudejaar konden ze in 1995 ingelijst worden om ze beter te beschermen.

( Sinds 1994 is er geen sjoemel- en proatmert meer, maar wel een aangeklede koffie bij de afsluiting van het pastoraal werkjaar.)

 

Gebrandschilderde ramen van Montfort en Evangelisten.

Het raam bij ons in de kerk is onderdeel van een serie van 6 ramen. Deze zijn in de jaren na de oorlog van 1940/1945 ontworpen door de kunstenaar Hubert Levigne uit Maastricht. Deze kunstenaar werd ge­boren in Meerssen op 30 september 1905 en overleed' 29 december 1989 op 84-jarige leeftijd in Sittard. Tijdens zijn leven heeft hij geschilderd en glas-in-loodramen gemaakt, maar was pri­mair grafisch kunstenaar. Levigne beoefende uiteenlopende grafi­sche technieken ( o.a. ontwerpen voor postzegels) en maakte zowel kopergravures en etsen (met aquatint) als houtsneden.

Levigne liet zich voor "onze" glas-in-loodramen inspireren door het boek van Pater Pierre Eijckeler over Montfort.

Elk van de ramen laat een periode uit het leven van Montfort zien.

 

De ramen zijn ook bekend als de kapelramen van Ste. Marie in Schimmert. Hier hebben de Montfortanen heel lang hun Klein Seminarie gehad. De kapel is gebouwd in het begin van de 20e eeuw.

Toen de kapel Ste. Marie in 1973 in gebruik werd genomen door "Het Vinkennest" een Stichting voor gehandicapte kinderen, is men er in beginsel vanuit gegaan dat de kapel als ruimte voor gebed en liturgieviering gebruikt zou worden.

In een later stadium heeft de Stichting zich afgevraagd of de kapel, rekening houdend met de lichamelijke en geestelijke conditie van de patiënten, die sacrale functie wel kon vervullen. Deze ontwikke­ling leidde er toe dat men hem een andere bestemming wilde geven.

Aan het bestuur van de Stichting is toen meegedeeld dat de kapel­ramen een Montfortiaans erfdeel zijn. Op het voorstel om de ge­brandschilderde ramen er uit te halen en door gewoon glas te ver­vangen, is het bestuur welwillend ingegaan.

 

Het atelier "Felix" in Maastricht heeft opdracht gekregen om dit werk uit voeren. Om dit op verantwoorde manier te doen zijn er eerst fo­to's van de diverse ramen genomen. Hiervan is een album samen­gesteld, waarin teven een beschrijving van de ramen is opgenomen. De ramen werden genummerd en voorlopig opgeborgen in het ate­lier van "Felix".

Later zou men dan zien waar en hoe ze gebruikt zouden worden.

 

Onze Interesse gaat vooral uit naar de "Montfort-ramen", en dan nog speciaal het raam dat bij ons achter in de kerk staat. Men kan wat de ramen betreft de volgende indeling maken:

Raam 1. Jeugd en Roeping.           

Raam 2. Seminarie in Parijs.

Raam 3. Poitiers.     

Raam 4. Zorg voor de armen.

Raam 5 .Apostolisch missionaris.

Raam 6. Dood.

Elk raam was oorspronkelijk opgebouwd uit twee gotische bogen, die bekroond werden door een rozet.

De afmeting van elk boograam afzonderlijk was 3,62 meter hoog en 78,5 cm breed. Het rozet had een doorsnede van 92 cm.

 

Op 8 september 1976 zijn in Schimmert uit het hele land meerdere gegadigden aanwezig die in aanmer­king willen komen voor een of meerdere Montfort-ramen. Eén raam is al naar een nieuwe eigenaar.

Voor wat er verder te verdelen overblijft zijn er meerdere gegadigden.

Er zal daarom in overleg met de anderen, en rekening houdend met hun wensen en mogelijkheden, een keus bepaald moeten worden. Namens onze parochie is Peter Denneman aanwezig.

Raam nummer 5 wordt aan de Montfortparochie toegewezen, en hangt nu bij ons in de kerk.

 

  1.  2.  3.

 

Bij het maken van dit raam heeft de kunstenaar zich laten leiden door de volgende momenten uit het leven van Montfort;

1. Aan de voeten van Paus Clemens XI, krijgt hij op 6 juni 1707 te horen: "Frankrijk is uw arbeidsveld".

2. Processie met kruis, zoals Montfort er vele organiseerde. De twee volgelingen broeder Maturin en broeder  Jacques zijn ook afgebeeld.

3. Belofte van trouw aan het evangelie en vernieuwing van de doopbelofte, de twee elementen die centraal stonden in de missies die Montfort preekte. Hierin is in een ovaal ook het pauswapen te zien: bovenin een ster, onder drie heuvels.

 

Het grote raam dat uit vijf panelen bestaat, is door Jan Graafmans en Rinus de Leeuw in de garage van Jan van een houten kast voor­zien. Op 19 april 1977 is het complete raam door vier personen op een ladder vervoerd naar de kerk.

Dit raam is in 2006 gerestau­reerd door Karen Zeedijk. De kosten van de restauratie werden gedragen door Giftencommissie Montfortanen.

 

 4.  3.  2.   1.   

 

Gelijktijdig met het raam van Montfort zijn de ramen met de 4 evangelisten Matteüs, Marcus, Lucas en Johannes, ( uit midden jaren 20 van de 20ste eeuw) naar Tilburg gekomen.

Ze moesten wel in een raamwerk gezet worden. Dat kostte 15.000 gld. Een grote gift dekte al ⅔ van het bedrag.

De meest naar rechts hangende ( 4 ) met in de kelk het slangetje verwijst naar de gifbeker welke Johannes leegdronk om een tegenstander te overtuigen van de goddelijke herkomst van zijn prediking.

De volgende naar links toe ( 3 ) draagt een paneel met een afbeelding en moet dus Lucas zijn, die volgens de overlevering de Heilige Maagd geschilderd heeft en aldus de patroon van de schilders (en glazeniers) is geworden.

Als je goed kijkt, zie je bij de volgende ( 2 ) )een hellebaard in zijn arm rusten: Matteus werd bij het opdragen van een mis in Ethiopië met dit wapen omgebracht en verwierf zo de martelaarstak.

De laatste ( 1 ) moet dan natuurlijk Marcus zijn.

De bekende dierlijke symbolen voor de evangelisten zullen op de oorspronkelijke plaats wel boven of onder de ramen gezeten hebben.

 

Mariakapel

                             

 

Van het gebeeldhouwde Mariabeeld van de Montfortparochie is alleen bekend dat het gekocht is in Kevelaer.

Indertijd hebben o.a. Peter Denneman, ( de pastor) Peter Verbraak, ( de deskundige) en Gerrit Damen (toenmalig voorzitter van het kerkbestuur) en Corrie de Leeuw ( namens de parochianen) het uitgezocht.

Van de houten achterwand met een gebeeldhouwde Montfort is niets bekend.

 

Het orgel.

 

Het pijporgel in de Montfortkerk is er destijds gekomen door een grootscheepse actie

b.g.v. het 12 1/2 jaar bestaan van de parochie.

Het orgel werd in het weekend van 17/18 november 1979 officieel in gebruik genomen.

Er werd toen een concert gegeven o.l.v. Ben Smeets.

Sopraan was Hanneke de Leeuw; op hobo speelde Harrie v. Veldhoven.

De bouwer van het orgel is Jan Hoogenes uit Gouda,

            die het nog steeds elk jaar komt stemmen en nakijken.

 

 

 

 

 

 

De piano

 

Mag ik me even voorstellen? Ik ben Rigoletto Rösler, de piano in de Montfortkerk. Oorspronkelijk kom ik uit Oost Duitsland en via meneer E. Meijer kwam ik in Tilburg terecht Ik mag volgens de echte kenners trots zijn op mijn mooie klankkleur en ook mijn uiterlijk - eiken satiné - liegt er niet om. En... ik raak niet zo gauw ontstemd als mijn voorganger!     

Want zeg nou zelf, die Zimmerman was een goeie vent, maar zo gauw van zijn à propos de laatste jaren dat er niet meer mee te werken was. 't Was wel sneu om hem af te danken want heel veel mensen hadden eraan meegewerkt om het geld voor deze piano bij elkaar te krijgen.

Er werd heel wat voor 'gesjoemeld en geproat' en een heleboel oliebollen voor gebakken.

U vraagt zich nu vast wel af hoe een arme parochie zich kan veroorloven om zo'n klassenproduct als ik ben, te kunnen kopen.

Dat is een verhaal apart.

Toen bekend was dat de parochie een nieuwe piano zocht, fluisterde een engeltje dit in het oor van een van de Fraters van Tilburg. In het fraterhuis stond een eerbiedwaardige grijsaard uit 1916, meneer Bechstein, - zo maken ze ze tegenwoordig niet meer- , maar hij was veel te hoog voor onze pianisten. Als ze achter de rug van deze oude-heer zaten verloren ze elk contact met het koor, jammer dus.

Maar die Fraters, alom bekend om hun goede werken, besloten de piano toch aan de parochie te schenken. Zo kon men mij met het geld van de verkoop ervan en met het inruilen van die valse Zimmerman geheel financieren. Meneer Meijer heeft mij nog voorzien van een rijdend onderstel, een mooie lamp en een hele brede muziekstandaard.

Ik ben blij dat ik in deze kerk mag wonen en hoop u nog lang te kunnen dienen. ( uit M.O 100. )

 

Tegelreliëf.

 

Het tegel reliëf van rood terracotta ( gebakken aarde) is verwerkt in de grijze, zuidelijke muur van de kerkruimte.

De bescheiden indruk ontstaat door de, in vergelijking met andere kerkkunst, klei­ne maten van 55 centimeter bij 40 cen­timeter. Ook dit kunstwerk past in de traditie van 'verplaatsbare kunst'.

Pastor Peter Denneman, ooit hier werk­zaam, mailde dat de kerk een werk her­bergt dat overbleef bij de sloop van de kerk van de Besterd en het tijdens haar nieuwbouw plaatste in 1967.

Het jaar van ontstaan en de schepper ervan zijn onbekend.

Bescheiden is de weergave van het tafereel. We zien een vrouw, die op een ezel met langgerekte oren zit.

De vrouw, Maria, is moeder van de zuigeling op haar arm, die de naam Jezus kreeg.

Een man links op de tegel, naast de ezel, volgt moeder en kind.

Hij draagt een hoed van onbekende stof en de naam Jozef.

Beslist u zelf of het een hoed van stro of vilt is.

De cactus in de linkerbenedenhoek symboliseert het woestijnlandschap, waarin de ezel zich met het jonge gezin beweegt.

Links in de bovenhoek zien we een gevleugeld wezen met hoofd.

Het is de engel, die Jozef advies gaf om met vrouw en pasgeboren baby de wijk te nemen naar Egypte.

Twee piramides in de rechter­bovenhoek maken duidelijk. dat ze al in het land zijn

waar hun voorouder Mozes het Joodse volk ooit uit bevrijd­de...

Het bijbels verhaal stelt dat koning Herodes van Israël

(volgens de meeste Joden een landverrader in dienst van de Romeinse keizer Augustus)

de pasgeboren onschuld ais gevaarlijke uitdager van zijn troon zag.

Herodes wilde die dreiging uitschakelen door alle jongens onder twee jaar in Jezus' geboortestad Bethlehem te doden.

De engel hielp het echtpaar te ontkomen aan een snelle kinderloosheid en de 'kindermoord van Bethlehem' (28 december).

( Joost de Kort, Wijkkrant Noord, december 2004.)

 

               

  

Tabernakel        Doopvont  Processiekruis

Deze kunstvoorwerpen werden gekocht bij kunsthandel Stadelmaier in Nijmegen, een zaak die gespecialiseerd is in liturgische kleding en benodigdheden.

                      

Kerststal

 

1 2

 

1 Het is wel een originele kerststal die jarenlang in de Montfortkerk heeft gestaan: 

De kerstfiguren zijn aangeklede etalagepoppen! De stal is gemaakt door de onderhoudsgroep.

2 Als in de zusters van Schijndel hun klooster aan de Pelgrimsweg verlaten verhuist hun kerststal naar onze parochie!

 

Klokkentoren en luidklok.

Onze toren

Hebt U ooit van Uw leven wel eens bij een kerk een blauwe klokkentoren zien staan?

Hebt U ooit van Uw leven ergens op de wereld een stalen klokkentoren gezien?

Het antwoord zal wel "nee" luiden:

Meer dan duizend jaar worden er nu al klokkentorens bij kerken gebouwd of er tegenaan gezet.

Meestal zijn ze van steen en er zijn veel vormen van bekend:

Soms wordt er bij een kerk een klokkenstoel gebouwd, meestal van hout en open:

Maar een toren zoals wij die bij onze Montfortkerk hebben staan is waarschijnlijk uniek in de wereld:

Zoals hij daar staat is hij bepaald een sieraad voor het pleintje waaraan de kerk staat.

De betekenis is ook duidelijk: de kruisvorm is van alle kanten goed te zien, ook al vanwege de hoogte van 8,90 meter,

In de toren zit ook een luidklok; deze "uitnodiging" van onze parochie weegt 180 kilogram.

Als de klok geluid wordt komt er flink wat geluid uit zoals U zelf kunt horen als U er vlak bij staat.

De omwonenden zijn er dan ook niet altijd even gelukkig mee,

maar de afspraak dat de klok niet te lang achtereen geluid wordt houdt de overlast wel binnen de perken:

En weet U de tekst die er op staat?

"Alles voor allen, een Rijk van vrede” en dat is ook al iets om over na te denken en zeker na te streven.'

En zó is onze toren toch ook nog een beetje een "wijzer naar boven" zoals een kerktoren hoort te zijn.

En waarom zou een blauwe stalen kerktoren dat niet even goed doen als een andere?

 

Gegoten in Aarle Rixel door Petit en Fritsen

Toren ontworpen door Jos Kalis.

Henk Reesink z.g. coördineerde de hele bouw.

Het kunstwerk, waarin de klok hangt werd bekostigd via de beeldende Kunstenaars Regeling.

Tot stand gekomen in 1986 b.g.v. het 15-jarig bestaan.

 

WELKOM,

(uit de feestelijke viering op 14 december 1986)

 

Allen die op het klokgelui af komen,

Allen die zich laten roepen,

Allen die zich van ver hebben laten halen.

 

Het zou toeval kunnen zijn dat we vandaag vieren

rondom het thema: “Handen om te delen”.

Ik noem het dan een door Gód gegeven toeval.

Het is immers dank zij veIer handen,

dat we vandaag de klok in gebruik nemen.

 

Daarom welkom, Ton en Henk.

Met jullie oren en ogen begon het feest.

Welkom Jan, Piet, Frie. Peter, Rinus, Frans, Piet en Frits.

De afgelopen dagen werkten jullie het eelt op je handen.

Welkom alle mensen, jongeren en ouderen,

actief voor sjoemel- en praotmért,

jaarlijks actief met oliebollen bakken.

 

 

 

Reliëfmuur

Aan het kerkplein van Corellistraat 231 staat in het groen voor het parochie­centrum de zogenaamde "Reliëfmuur" uit 1967 van de Tilburgse beeldhouwer Hans Claesen (1925).

De vier beton­nen elementen stonden eerst voor de r.k. lagere Montfortschool aan de Scarlattistraat 76.

Hoewel bekend was dat dit schoolgebouw een beperkte levensduur had, gold ook hiervoor de 1 %-regeling voor kunst bij openbare gebouwen.

Dat Claesens’ schepping zijn huidige plaats kreeg, past bij zijn werk: hij was ook actief in de vroegere Pastoor van Arskerk aan de Beneluxlaan, nog bekend als "de citroenpers". Bij de verhuizing van het beeld gaf de Stichting r.k. scholen TIlburg-Noord haar eigendom aan het parochiebestuur, dat het ongevraagde geschenk moest accepteren...

 

Claesen studeerde aan de Jan van Eyckacademie te Maastricht en voerde ook werken uit die we terugvinden in of bij het stadhuis en de HTS in onze stad.

Met beeldend kunstenaars als Kees en Frans Mandos, Nico Molenkamp, Luc van Hoek en Jos Zeegers, vormde hij de zogenaamde "Eerste Tilburgse School". .

 

Claesen rangschikte vier zelfstandige onderdelen tot een muurtje. Ofschoon het oppervlak van de muurdelen over het algemeen een glooiend verloop heeft, zijn de holle, gewelfde uitsparin­gen met haarscherpe randjes afge­scheiden van de totale massa. De smalle spleten tussen de volumes spe­len een opvallende rol: ze hebben als 'negatieven' van de betonmassa's typi­sche vormen van beeldhouwkundig 'snijwerk'. Tussen deze lichtkanalen kan men het wisselende kleurenspel zien van het achterliggende groen tij­dens de verschillende jaargetijden

( Joost de Kort, Wijkkrant Noord, september 2004.)